تفاوت ارتوکین با پی آرپی

تفاوت ارتوکین با پی آر پی کدام روش برای درد مفاصل بهتر است؟

ارتوکین و پی آر پی دو روش تزریقی زیستی هستند که از خون خود بیمار تهیه می‌شوند و در درمان برخی مشکلات مفاصل، تاندون‌ها و ستون فقرات مورد استفاده قرار می‌گیرند. شباهت ظاهری این دو روش باعث شده است بسیاری از بیماران آن‌ها را یک درمان با دو نام متفاوت بدانند؛ درحالی‌که محصول نهایی، روش آماده‌سازی و هدف زیستی آن‌ها یکسان نیست. در پی آر پی، بخش پلاسمای خون که حاوی تراکم بیشتری از پلاکت‌هاست جدا و به محل آسیب تزریق می‌شود. پلاکت‌ها پس از فعال‌شدن، مجموعه‌ای از فاکتورهای رشد و پیام‌رسان‌های زیستی آزاد می‌کنند. در ارتوکین، خون برای مدت مشخصی در شرایط کنترل‌شده نگهداری یا اصطلاحاً شرطی می‌شود. سپس سرم بدون سلول آن جدا می‌شود. این سرم که با نام علمی Autologous Conditioned Serum یا ACS شناخته می‌شود، حاوی پروتئین‌های ضدالتهابی، به‌ویژه آنتاگونیست گیرنده اینترلوکین یک یا IL-1Ra است.

پی آر پی بیشتر بر پلاکت‌ها و فاکتورهای رشد متمرکز است؛ ارتوکین بیشتر با هدف تعدیل التهاب و مهار فعالیت اینترلوکین یک تهیه می‌شود. بااین‌حال، این تفکیک مطلق نیست. پی آر پی نیز می‌تواند اثرات ضدالتهابی داشته باشد و ارتوکین نیز حاوی بعضی فاکتورهای رشد است.

ارتوکین چیست؟

ارتوکین نام تجاری یکی از روش‌های تولید سرم اتولوگ شرطی‌شده است. واژه «اتولوگ» به این معناست که خون از خود بیمار گرفته می‌شود و محصول نهایی نیز به همان فرد تزریق می‌شود. در روش ارتوکین، نمونه خون در سرنگ یا محفظه مخصوص قرار می‌گیرد و برای چند ساعت تحت شرایط کنترل‌شده انکوبه می‌شود. تماس سلول‌های خون با سطح مخصوص محفظه و فرایند انکوباسیون می‌تواند تولید برخی پروتئین‌های ضدالتهابی را افزایش دهد. پس از آن، نمونه سانتریفیوژ می‌شود تا سرم از سلول‌های خون جدا شود. سرم تهیه‌شده ممکن است به چند بخش تقسیم و برای تزریق‌های برنامه‌ریزی‌شده نگهداری شود. مهم‌ترین ترکیبی که در توضیح مکانیسم ارتوکین مورد توجه قرار می‌گیرد، IL-1Ra است. این پروتئین به گیرنده اینترلوکین یک متصل می‌شود و می‌تواند مانع انتقال بخشی از پیام‌های التهابی اینترلوکین یک شود. اینترلوکین یک یکی از پیام‌رسان‌هایی است که در التهاب مفصل و تخریب بافتی نقش دارد؛ اما آرتروز بیماری پیچیده‌ای است و فقط به یک مسیر التهابی محدود نمی‌شود. به همین دلیل، افزایش IL-1Ra لزوماً به معنی درمان کامل یا بازسازی قطعی غضروف نیست.

پی آر پی چیست؟

پی آر پی مخفف Platelet-Rich Plasma و به معنی پلاسمای غنی از پلاکت است. برای تهیه پی آر پی، مقداری خون از بیمار گرفته می‌شود و داخل دستگاه سانتریفیوژ قرار می‌گیرد. با چرخش نمونه، اجزای خون بر اساس وزن و چگالی از یکدیگر جدا می‌شوند. هدف این است که بخشی از پلاسما با تراکم پلاکتی بیشتر از خون اولیه تهیه شود. این محصول سپس با سوزن به داخل مفصل، اطراف تاندون یا محل هدف تزریق می‌شود. پلاکت‌ها فقط در انعقاد خون نقش ندارند. آن‌ها حاوی گرانول‌هایی هستند که پس از فعال‌شدن، ترکیباتی مانند موارد زیر آزاد می‌کنند: • فاکتور رشد مشتق از پلاکت • فاکتور رشد تغییرشکل‌دهنده بتا • فاکتور رشد عروقی • فاکتور رشد شبه‌انسولینی • سایر پروتئین‌ها و پیام‌رسان‌های زیستی این ترکیبات ممکن است بر التهاب، فعالیت سلول‌ها و محیط بافت آسیب‌دیده اثر بگذارند. اما عبارت «بازسازی‌کننده» نباید به معنی رویش قطعی غضروف یا ترمیم کامل همه آسیب‌ها تفسیر شود

جدول تفاوت ارتوکین با پی آر پی

تفاوت اصلی ترکیبات ارتوکین و پی آر پی چیست؟

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها به محصولی مربوط است که پس از پردازش خون به دست می‌آید.

ترکیب ارتوکین

ارتوکین یک سرم شرطی‌شده است. هدف از آماده‌سازی آن، افزایش غلظت بعضی عوامل ضدالتهابی، به‌ویژه IL-1Ra است.

ازآنجاکه سلول‌ها و پلاکت‌ها در مرحله آماده‌سازی از سرم جدا می‌شوند، محصول نهایی مانند PRP یک محلول پلاکتی محسوب نمی‌شود.

ارتوکین ممکن است حاوی عوامل زیر باشد:

• آنتاگونیست گیرنده اینترلوکین یک
• گیرنده‌های محلول برخی عوامل التهابی
• اینترلوکین‌های ضدالتهابی
• بعضی فاکتورهای رشد
• مقدار دقیق این ترکیبات ممکن است بین بیماران و روش‌های آماده‌سازی متفاوت باشد.

ترکیب پی آر پی

در پی آر پی، هدف افزایش غلظت پلاکت‌هاست. بااین‌حال، همه محصولات PRP یکسان نیستند.

پی آر پی می‌تواند از نظر موارد زیر متفاوت باشد:

• تعداد پلاکت
• میزان گلبول سفید
• وجود یا نبود گلبول قرمز
• حجم نهایی تزریق
• روش فعال‌سازی
• تعداد مراحل سانتریفیوژ
• کیت مورد استفاده

دو بیماری که در دو مرکز مختلف تزریق PRP انجام می‌دهند، ممکن است محصولاتی با ترکیب متفاوت دریافت کنند. این تفاوت یکی از دلایلی است که نتایج مطالعات پی آر پی همیشه کاملاً مشابه نیستند.

تفاوت مکانیسم اثر ارتوکین و PRP

مکانیسم احتمالی ارتوکین

ارتوکین با هدف ایجاد محیط ضدالتهابی‌تر تهیه می‌شود. IL-1Ra با اشغال گیرنده اینترلوکین یک می‌تواند بخشی از اثرات التهابی IL-1 را مهار کند.

این مکانیسم ممکن است به کاهش موارد زیر کمک کند:

• التهاب مفصل
• درد
• تحریک بافت سینوویال
• فعالیت برخی آنزیم‌های تجزیه‌کننده بافت

بااین‌حال، ارتوکین نمی‌تواند استخوان تغییرشکل‌یافته، انحراف شدید زانو یا تخریب کامل غضروف را از نظر ساختمانی اصلاح کند.

مکانیسم احتمالی پی آر پی

پی آر پی پس از تزریق و فعال‌شدن پلاکت‌ها، فاکتورهای رشد و پروتئین‌های زیستی آزاد می‌کند.

هدف احتمالی آن شامل موارد زیر است:

• تعدیل پاسخ التهابی
• تأثیر بر سلول‌های تاندون یا غضروف
• کمک به سازمان‌دهی فرایند ترمیم
• اثر بر محیط زیستی مفصل
• کاهش درد در برخی بیماران

پی آر پی نیز قادر نیست غضروف کاملاً ازدست‌رفته را با قطعیت بازسازی کند یا آرتروز پیشرفته همراه با تغییر شکل شدید را به حالت طبیعی بازگرداند.

ارتوکین و پی آر پی برای چه بیماری‌هایی استفاده می‌شوند؟

کاربرد این درمان‌ها بسته به تشخیص، محل تزریق و میزان شواهد متفاوت است.

آرتروز زانو

بیشترین مطالعات ارتوکین و پی آر پی به آرتروز زانو مربوط هستند.

هر دو روش ممکن است در بیماران منتخب موجب کاهش درد و بهبود عملکرد شوند؛ به‌خصوص زمانی که بیمار آرتروز خفیف تا متوسط دارد و درمان‌هایی مانند ورزش، کاهش وزن، دارو و فیزیوتراپی پاسخ کافی ایجاد نکرده‌اند.

در آرتروز بسیار پیشرفته همراه با تخریب گسترده غضروف، تغییر شکل مفصل یا محدودیت شدید، پاسخ به تزریق معمولاً کمتر قابل‌پیش‌بینی است.

مشکلات تاندون

پی آر پی در مشکلاتی مانند موارد زیر بیشتر مطالعه شده است:

• تاندینوپاتی آرنج
• بعضی آسیب‌های تاندون کشکک
• آسیب‌های همسترینگ
• برخی مشکلات روتاتورکاف
• فاشیای کف پا
• بعضی آسیب‌های ورزشی

ارتوکین نیز در برخی مشکلات تاندونی، از جمله درد مزمن شانه، بررسی شده است؛ اما حجم مطالعات آن کمتر از PRP است.

دردهای ستون فقرات و ریشه عصب

ACS یا ارتوکین در برخی مطالعات برای تزریق اطراف ریشه عصب در دردهای رادیکولار گردن و کمر بررسی شده است.

این مطالعات نشان داده‌اند که ممکن است در بعضی بیماران به کاهش درد کمک کند؛ اما شواهد هنوز محدودتر از آن است که ارتوکین را برای تمام دردهای سیاتیکی یا دیسک کمر به‌عنوان درمان استاندارد معرفی کرد.

پی آر پی نیز در تزریق‌های مختلف ستون فقرات مطالعه شده است، اما روش تزریق داخل دیسک، اپیدورال، فاست یا اطراف عصب یکسان نیستند و نمی‌توان نتایج آن‌ها را به یکدیگر تعمیم داد.

در صورت ضعف پیشرونده پا، اختلال ادرار و مدفوع یا فشار شدید عصبی، تزریق زیستی نباید درمان فوری و استاندارد را به تأخیر بیندازد.

آرتروز لگن، مچ و سایر مفاصل

هر دو روش در مفاصل دیگری نیز استفاده یا مطالعه شده‌اند، اما کیفیت و تعداد مطالعات برای تمام مفاصل یکسان نیست.

نتیجه مطالعات زانو را نباید بدون بررسی علمی به شانه، لگن، مچ یا ستون فقرات تعمیم داد.

ارتوکین بهتر است یا پی آر پی؟

پاسخ قطعی و یکسانی برای تمام بیماران وجود ندارد.

انتخاب مناسب باید بر اساس موارد زیر انجام شود:

• تشخیص دقیق
• محل آسیب
• شدت آرتروز
• میزان التهاب
• سن بیمار
• سابقه بیماری
• نتیجه درمان‌های قبلی
• کیفیت خون و پلاکت
• هزینه و دسترسی
• تجربه پزشک
• هدف درمان

چه زمانی ممکن است ارتوکین انتخاب شود؟

ممکن است پزشک ارتوکین را زمانی بررسی کند که:

• التهاب نقش قابل‌توجهی در علائم بیمار دارد
• بیمار مبتلا به آرتروز علامت‌دار است
• درمان‌های محافظه‌کارانه کافی نبوده‌اند
• PRP قبلی اثر مطلوبی ایجاد نکرده است
• تعداد یا عملکرد پلاکت‌ها برای تهیه PRP مناسب نیست
• پزشک قصد استفاده از یک سرم عمدتاً بدون سلول را دارد
• محصول ACS استاندارد و معتبر در دسترس است.

این موارد به معنی برتری قطعی ارتوکین نیستند. انتخاب باید پس از معاینه انجام شود.

چه زمانی ممکن است PRP انتخاب شود؟

پی آر پی ممکن است زمانی بررسی شود که:

• مشکل تاندونی یا آسیب بافت نرم وجود دارد
• آرتروز خفیف تا متوسط زانو مطرح است
• دسترسی به PRP استاندارد آسان‌تر است
• بیمار به درمان زیستی کم‌تهاجمی نیاز دارد
• هزینه ارتوکین برای بیمار مناسب نیست
• پزشک بر اساس شواهد مربوط به همان بیماری، PRP را مناسب‌تر می‌داند.

وجود مطالعات بیشتر درباره PRP به معنی نتیجه قطعی برای هر بیمار نیست.

مطالعات مقایسه مستقیم چه می‌گویند؟

در یک کارآزمایی بالینی تصادفی که ارتوکین، PRP و پرولوتراپی دکستروز را در آرتروز زانو مقایسه کرد، هر دو گروه ACS و PRP در درد و عملکرد بهبود نشان دادند، اما میزان بهبود در گروه ACS بیشتر گزارش شد.

در یک مطالعه مقایسه‌ای دیگر، ACS حاوی مقادیر بیشتری از بعضی عوامل مانند IL-1Ra و PDGF-BB بود و کاهش درد بیشتری نسبت به PRP ایجاد کرد.

بااین‌حال، این نتایج برای اعلام برتری قطعی ارتوکین کافی نیستند؛ زیرا:

• تعداد مطالعات مستقیم کم است
• حجم نمونه‌ها محدود بوده است
• روش تهیه ACS و PRP متفاوت است
• شدت آرتروز بیماران یکسان نیست
• بسیاری از مطالعات تک‌مرکزی هستند
• مقایسه‌های مستقل و بزرگ کافی وجود ندارد.

از طرف دیگر، درباره PRP مطالعات بالینی بیشتری منتشر شده است، اما ناهمگونی روش تولید آن تفسیر نتایج را دشوار می‌کند.

جمع‌بندی علمی مناسب این است:

ارتوکین در برخی مطالعات مقایسه‌ای نتایج امیدوارکننده‌تری نشان داده، اما PRP پشتوانه مطالعاتی گسترده‌تر و دسترسی بیشتری دارد. هنوز نمی‌توان یکی را برای همه بیماران برتر دانست.

تفاوت تعداد جلسات ارتوکین و PRP

تعداد تزریق به بیماری، محل درمان، محصول مورد استفاده و پروتکل پزشک بستگی دارد.

در ارتوکین ممکن است:

• در یک جلسه خون‌گیری انجام شود
• سرم به چند ویال تقسیم شود
• تزریق‌ها طی چند جلسه انجام شوند.

در پی آر پی ممکن است:

• یک تزریق انجام شود
• یا دو تا سه تزریق با فاصله زمانی مشخص در نظر گرفته شود.

تعداد بیشتر جلسات لزوماً به معنی نتیجه بهتر نیست. هر جلسه باید بر اساس برنامه درمانی مشخص انجام شود.

اثر ارتوکین و PRP چه زمانی ظاهر می‌شود؟

این درمان‌ها معمولاً مانند داروی بی‌حسی، اثر فوری و تضمینی ندارند. ممکن است بیمار پس از تزریق برای چند روز افزایش موقت درد یا احساس فشار داشته باشد. بهبود احتمالی معمولاً طی هفته‌های بعد ارزیابی می‌شود.

سرعت و میزان پاسخ به عوامل مختلف وابسته است:

• نوع بیماری
• شدت آسیب
• مدت علائم
• وزن بیمار
• سطح فعالیت
• قدرت عضلات
• کیفیت محصول تزریقی
• محل دقیق تزریق
• همراهی با فیزیوتراپی
• وجود التهاب یا تغییر شکل مفصل

در صورت عدم بهبود، نباید تزریق‌ها بدون بازبینی تشخیص و علت شکست درمان، به‌صورت مکرر ادامه پیدا کنند.

آیا ارتوکین یا PRP غضروف را بازسازی می‌کنند؟

شواهد موجود اجازه نمی‌دهند به بیمار وعده بازسازی کامل غضروف داده شود.

ممکن است این روش‌ها بر محیط زیستی مفصل، التهاب، درد و عملکرد اثر بگذارند؛ اما کاهش درد با رویش مجدد غضروف یکسان نیست.

تصاویر ام‌آر‌آی، کاهش درد و بهبود حرکت سه موضوع متفاوت هستند. ممکن است بیمار بدون تغییر واضح ساختمانی، احساس بهتری داشته باشد.

ادعاهایی مانند موارد زیر باید با احتیاط ارزیابی شوند:

• بازسازی کامل غضروف
• درمان قطعی آرتروز
• جلوگیری تضمینی از تعویض مفصل
• جوان‌سازی کامل مفصل
• نتیجه دائمی با یک تزریق
• موفقیت صددرصدی

آیا این تزریق‌ها جایگزین تعویض مفصل هستند؟

در آرتروز خفیف یا متوسط، تزریق ممکن است به کاهش علائم کمک کند و نیاز فوری به جراحی را به تعویق بیندازد.

اما در موارد زیر ممکن است تعویض مفصل همچنان مطرح باشد:

• آرتروز انتهایی
• تخریب گسترده غضروف
• تغییر شکل شدید زانو
• درد ناتوان‌کننده مداوم
• اختلال جدی در راه‌رفتن
• پاسخ‌ندادن به درمان‌های غیرجراحی

هدف تزریق باید شفاف باشد: کنترل علائم و بهبود عملکرد، نه تضمین حذف همیشگی نیاز به جراحی.

مزایای ارتوکین

مزایای احتمالی ارتوکین عبارت‌اند از:

• تهیه از خون خود بیمار
• تمرکز بر پروتئین‌های ضدالتهابی
• نبود سلول و پلاکت فعال در محصول نهایی
• احتمال کاهش درد در برخی بیماران
• امکان تقسیم سرم به چند نوبت تزریق
• خطر پایین واکنش آلرژیک به محصول اتولوگ
• نتایج امیدوارکننده در برخی مطالعات آرتروز

محدودیت‌های آن عبارت‌اند از:

• هزینه بیشتر
• دسترسی محدودتر
• فرایند آماده‌سازی طولانی‌تر
• مطالعات کمتر نسبت به PRP
• نبود استاندارد کاملاً یکسان میان همه محصولات ACS
• مشخص‌نبودن برتری قطعی نسبت به PRP
• نتیجه متغیر بین بیماران
• مزایای پی آر پی

مزایای احتمالی PRP عبارت‌اند از:

• تهیه از خون خود بیمار
• آماده‌سازی سریع‌تر
• دسترسی گسترده‌تر
• مطالعات بیشتر در آرتروز و مشکلات تاندونی
• انجام به‌صورت سرپایی
• نبود داروی کورتونی در محصول
• امکان استفاده همراه با برنامه توان‌بخشی

محدودیت‌های PRP عبارت‌اند از:

• تفاوت زیاد میان کیت‌ها و روش‌ها
• نتیجه متغیر
• احتمال درد و التهاب کوتاه‌مدت
• وابستگی کیفیت محصول به خون بیمار
• نامناسب‌بودن برای بعضی اختلالات پلاکتی
• نبود تضمین بازسازی بافت
• هزینه‌ای که معمولاً تحت پوشش بیمه نیست
• عوارض ارتوکین و پی آر پی

ازآنجاکه هر دو محصول از خون بیمار تهیه می‌شوند، احتمال حساسیت به خود محصول کمتر از بعضی داروهای خارجی است. بااین‌حال، اتولوگ‌بودن به معنی بدون‌خطر بودن نیست.

عوارض احتمالی مشترک عبارت‌اند از:

• درد پس از تزریق
• تورم موقت
• حساسیت محل ورود سوزن
• کبودی
• خون‌ریزی
• عفونت
• آسیب به عصب یا رگ
• واکنش وازوواگال و سرگیجه
• عدم پاسخ به درمان
• تشدید موقت علائم

در تزریق‌های ستون فقرات، مفصل لگن یا نواحی عمیق، استفاده از هدایت تصویربرداری می‌تواند دقت تزریق را افزایش دهد.

کیفیت استریل آماده‌سازی و مهارت پزشک در ایمنی نقش اساسی دارند.

چه افرادی ممکن است گزینه مناسبی نباشند؟

تزریق ممکن است در شرایط زیر انجام نشود یا به تعویق بیفتد:

• عفونت فعال
• تب
• عفونت پوستی در محل تزریق
• اختلال انعقادی کنترل‌نشده
• کم‌خونی قابل‌توجه
• کاهش شدید پلاکت
• بیماری فعال و جدی خون
• مصرف بعضی داروهای ضدانعقاد
• سرطان فعال در محل موردنظر
• بارداری در صورت نیاز به تصویربرداری اشعه‌ای
• ناتوانی در پیگیری مراقبت‌های بعدی

کاهش پلاکت یا اختلال عملکرد پلاکت می‌تواند برای PRP اهمیت بیشتری داشته باشد. مناسب‌بودن ارتوکین یا PRP باید پس از بررسی آزمایش‌ها، داروها و سابقه پزشکی تعیین شود.

داروهای رقیق‌کننده خون را نباید برای انجام تزریق خودسرانه قطع کرد.

مراقبت‌های بعد از ارتوکین و PRP

دستور مرکز درمانی بر توصیه‌های عمومی اولویت دارد.

مراقبت‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• استراحت نسبی در روز تزریق
• پرهیز کوتاه‌مدت از ورزش شدید
• خشک و تمیز نگه‌داشتن محل ورود سوزن
• مصرف دارو فقط طبق دستور
• استفاده از کمپرس در صورت توصیه پزشک
• شروع تدریجی فعالیت
• ادامه فیزیوتراپی در زمان مناسب
• ثبت تغییر درد و عملکرد
• مراجعه در زمان تعیین‌شده

در صورت ایجاد تب، تورم شدید، قرمزی روبه‌گسترش، درد غیرقابل‌کنترل، ضعف، بی‌حسی یا تنگی نفس باید سریعاً با پزشک تماس گرفت.

آیا تأیید دستگاه PRP به معنی تأیید درمان آرتروز است؟

خیر. تأیید یا مجوز یک دستگاه سانتریفیوژ یا جداسازی خون، الزاماً به معنی تأیید اثر درمانی محصول حاصل برای آرتروز، تاندون یا درد ستون فقرات نیست.

ممکن است یک دستگاه برای آماده‌سازی PRP یا بهبود نحوه کار با پیوند استخوان مجوز داشته باشد، اما کاربرد تزریق مفصلی آن جداگانه ارزیابی نشده باشد.

بیمار باید درباره این موارد سؤال کند:

• محصول دقیقاً با چه دستگاهی تهیه می‌شود؟
• نوع PRP چیست؟
• غلظت پلاکت اندازه‌گیری می‌شود؟
• گلبول سفید در محصول وجود دارد؟
• شواهد مربوط به بیماری من چیست؟
• این کاربرد در کشور محل درمان چه وضعیت قانونی دارد؟
• پزشک چه نتیجه واقع‌بینانه‌ای انتظار دارد؟

وضعیت مجوز و مقررات ارتوکین و PRP در کشورهای مختلف یکسان نیست.

هزینه ارتوکین بیشتر است یا پی آر پی؟

در بیشتر مراکز، ارتوکین به دلیل کیت تخصصی، انکوباسیون، آماده‌سازی آزمایشگاهی و احتمال نگهداری چند ویال، هزینه بیشتری از PRP دارد.

اما قیمت نهایی به عوامل زیر بستگی دارد:

• تعداد جلسات
• نوع کیت
• مفصل یا بافت مورد درمان
• استفاده از سونوگرافی یا فلوروسکوپی
• آزمایش‌های لازم
• محل مرکز درمانی
• تخصص پزشک
• خدمات پیگیری

تصمیم نباید فقط بر اساس قیمت گرفته شود. یک درمان ارزان‌تر که برای تشخیص بیمار مناسب نیست، انتخاب اقتصادی محسوب نمی‌شود.

پیش از انتخاب ارتوکین یا PRP چه سؤالاتی بپرسیم؟

پیش از تزریق از پزشک بپرسید:

• تشخیص دقیق من چیست؟
• آیا درد من واقعاً از مفصل یا تاندون موردنظر ناشی می‌شود
• شدت آرتروز چقدر است؟
• چرا این روش را به روش دیگر ترجیح می‌دهید
• شواهد علمی برای بیماری من چیست
• چه نوع PRP یا ACS استفاده می‌شود؟
• چند جلسه نیاز دارم؟
• احتمال بهبود واقع‌بینانه چقدر است؟
• نتیجه در چه زمانی ارزیابی می‌شود؟
• در صورت عدم پاسخ، مرحله بعد چیست؟
• چه عوارضی ممکن است رخ دهد؟
• آیا درمان جایگزین مناسب‌تری وجود دارد؟

پرسش‌های متداول

آیا ارتوکین همان PRP است؟

خیر. هر دو از خون بیمار تهیه می‌شوند، اما ارتوکین سرم شرطی‌شده غنی از برخی پروتئین‌های ضدالتهابی است و PRP پلاسمای حاوی تراکم بالاتر پلاکت‌هاست.

ارتوکین قوی‌تر است یا PRP؟

«قوی‌تر» اصطلاح دقیقی نیست. اثر به بیماری، کیفیت محصول و انتخاب بیمار بستگی دارد. برخی مطالعات زانو نتایج بهتری برای ACS گزارش کرده‌اند، اما تعداد مطالعات مستقیم کافی نیست.

کدام روش برای آرتروز زانو بهتر است؟

هر دو ممکن است در بیماران منتخب مفید باشند. PRP مطالعات بیشتری دارد و ACS در بعضی مقایسه‌ها نتیجه امیدوارکننده‌تری نشان داده است. شدت آرتروز و شرایط بیمار تعیین‌کننده‌اند.

کدام روش برای تاندون مناسب‌تر است؟

در بسیاری از مشکلات تاندونی، PRP بیشتر مطالعه شده است. ارتوکین نیز در بعضی بیماری‌ها بررسی شده، اما شواهد آن محدودتر است.

آیا ارتوکین یا PRP دردناک است؟

ورود سوزن می‌تواند ناراحت‌کننده باشد و ممکن است برای چند روز درد یا تورم ایجاد شود. شدت ناراحتی به محل تزریق و حساسیت فرد بستگی دارد.

آیا این تزریق‌ها کورتون دارند؟

خیر؛ مگر آنکه پزشک داروی دیگری را جداگانه به برنامه درمان اضافه کند. محصول اصلی ارتوکین و PRP از خون بیمار تهیه می‌شود.

آیا با یک تزریق درمان کامل می‌شوم؟

خیر. نتیجه قطعی نیست و تعداد جلسات به پروتکل بستگی دارد. این روش‌ها معمولاً بخشی از برنامه‌ای شامل ورزش و اصلاح عوامل خطر هستند.

اثر کدام روش ماندگارتر است؟

اطلاعات کافی برای اعلام یک برنده قطعی وجود ندارد. مدت اثر در هر دو روش میان بیماران متفاوت است.

آیا ارتوکین و PRP را می‌توان با هم تزریق کرد؟

ترکیب درمان‌ها باید پشتوانه علمی و دلیل مشخص داشته باشد. تزریق هم‌زمان یا متوالی بدون پروتکل روشن الزاماً نتیجه را بهتر نمی‌کند.

جمع‌بندی

مهم‌ترین تفاوت ارتوکین و پی آر پی در محصول نهایی و هدف زیستی آن‌هاست. ارتوکین یک سرم اتولوگ شرطی‌شده با تمرکز بر پروتئین‌های ضدالتهابی، به‌ویژه IL-1Ra است. پی آر پی پلاسمایی با تراکم بیشتر پلاکت است که فاکتورهای رشد و پیام‌رسان‌های زیستی آزاد می‌کند.

هر دو روش ممکن است در بعضی بیماران مبتلا به آرتروز یا مشکلات اسکلتی‌عضلانی درد و عملکرد را بهبود دهند، اما هیچ‌کدام درمان قطعی، بازسازی تضمینی غضروف یا جایگزین همیشگی جراحی نیستند.

برخی مطالعات مستقیم نتایج بهتری برای ACS گزارش کرده‌اند، ولی تعداد و کیفیت مطالعات برای اثبات برتری قطعی کافی نیست. PRP مطالعات بیشتر و دسترسی گسترده‌تری دارد، اما تنوع روش‌های آماده‌سازی آن زیاد است.

انتخاب میان ارتوکین و PRP باید بر اساس تشخیص، شدت بیماری، نوع بافت درگیر، کیفیت محصول، تجربه پزشک و هدف واقع‌بینانه درمان انجام شود.

در ارتوکین تراپی اساس درمان بر اساس بلوک و غیرفعال کردن عوامل تخریبی مفصل و بافت می باشد اما در پی آر پی فاکتورهای رشد روی پلاکت ها ایجاد التهاب در بافت می کنند، التهاب فاکتور های ترمیمی، بافت بدن را تحریک کرده تا مجددا بافت آسیب دیده را ترمیم کند.

در هر دو روش خون خود بیمار گرفته شده ولی در ارتوکین تراپی درمان براساس سرم خون (یعنی جزء مایع خون که گلبول های قرمز و سفید از آن جدا شده است) بوده و سرم خون اینکوبه شده و باقرار گرفتن در محیطی با درجه حرارت ۳۷ درجه (بمدت 6 الی 12 ساعت) پروتئین های ضد التهابی خود فرد تکثیر و فعال شده که این پروتئین ها  مواد تخریب کننده بافتی را مهار میکنند.

در هر مفصل و بافت نرم مواد شیمیایی ای  وجود دارد که به دو دسته تقسیم می شوند: یک سری فاکتورهای سازنده بافتی هستند و یکسری فاکتورهای تخریب کننده بافت، در واقع ارتوکین تراپی بازوی مواد تخریب کننده را غیرفعال کرده و لذا پروسه تخریبی متوقف می شود از سوی دیگر موجب می شود که بازوی ترمیم کننده به فعالیت ترمیمی خود ادامه دهد و بالانس به نفع ترمیم بافت و توقف پروژه تخریبی پیش می رود.

در پروسه هایی نظیر آرتروز های پیشرفته و التهاب بافت ها که همراه با آسیب بافتی است ارتوکین تراپی با استفاده از همین مکانیسم پروسه تخریب را متوقف و پروسه ترمیم را تسریع می کند.

پی آر پی چیست و عملکرد آن چگونه است

اما در پی آر پی پلاکت های خون که همان سلول های انعقادی خون هستند جداشده و تغلیظ می شوند. روی دیواره پلاکت ها فاکتورهای رشد قرار دارند. این پلاکت ها در بافت و مفصل که تزریق می شوند به دلیل فاکتورهای التهابی که روی جداره پلاکت ها هستند ایجاد التهاب در بدن می کند، مانند زخمی که روی پوست است و برش دادن آن و تازه شدن زخم موجب تسریع ترمیم می شود.

همین اتفاق در مفصل یا بافت ها می افتد و بافت شروع به ترمیم خود میکند در پروژه هایی که تخریب پیشرفته نیست و آسیب بافتی دیده می شود پی آر پی بسیار مفید است ، در بعضی مواقع هم می توان از ترکیبی از این دو تکنیک استفاده کرد.

همه این مقوله‌ها تخصصی بوده و بستگی به ارزیابی پزشک نسبت به شرایط بیمار دارد لذا علیرغم اینکه در هر دوی این روش ها خون از بیمار گرفته شده و سانتریفیوژ میشود ولی تفاوت های بنیادین با یکدیگر دارند پی آر پی تزریق سلول های پلاکت است اما ارتوکین تزریق سرم فعال شده و ضد التهابی خون است هر دو روش اتولوگ بوده یعنی از خون خود بیمار گرفته شده و مجددا به بدن تزریق می گردد و به همین دلیل خوشبختانه فاقد عوارض جانبی پرچالش میباشند.