درمان های دارویی در بیرون زدگی دیسک

کمتر کسی را می‌توان یافت که با درد ناگهانی و تیز در کمر، آن هم درست زمانی که انتظارش را ندارد، مواجه نشده باشد.

دیسک کمر، یکی از مشکلات جدی این روزها، به ویژه برای افرادی که به واسطه کار یا سبک زندگی‌شان فشار زیادی به ستون فقرات وارد می‌کنند، به تهدیدی برای سلامت تبدیل شده است. افرادی که این مشکل را دارند، به دنبال درمان دارویی دیسک کمر هستند.

درمان دارویی دیسک کمر چیست ؟

اگر شما نیز دنبال دارو هستید، بهترین جا آمده‌اید. دیسک کمر، که از جابه‌جایی یا تخریب دیسک‌های بین مهره‌ای نشأت می‌گیرد، علاوه بر این که باعث درد طاقت‌فرسا می‌شود گاهی موجب محدودیت در حرکت و حتی از دست دادن عملکرد روزمره نیز می‌شود. هرچند راه‌های درمانی متعددی برای مدیریت این درد وجود دارد، درمان دارویی یکی از اصلی‌ترین و قابل‌اعتمادترین گزینه‌ها است. داروهایی که برای دیسک کمر تجویز می‌شوند، از مسکن‌های ساده گرفته تا داروهای تخصصی برای دردهای عصبی، هرکدام به نوعی می‌توانند کیفیت زندگی بیماران را بهتر کنند. در ادامه، نگاهی دقیق‌تر به انواع داروهای مورد استفاده برای این بیماری خواهیم داشت.

داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی برای تسکین درد

داروهای غیر استروئیدی (NSAIDs)، یکی از انواع درمان دارویی دیسک کمر است. این داروها شامل داروهایی همچون دیکلوفناک، ایبوپروفن، و ناپروکسن می‌شوند. این داروها خاصیت ضد التهابی و ضد درد دارند که منجر به کاهش درد و التهاب در موارد خفیف تا متوسط دیسک کمر می‌شود. همچنین، داروهای NSAID به کاهش تب نیز کمک می‌کنند. این دارو‌ها عدم وابستگی به کورتون و عوارض جانبی نسبتاً کمتری دارند، به همین دلیل داروهای NSAID اغلب انتخاب اول پزشکان برای درمان دردهای مرتبط با دیسک کمر هستند. با این حال، استفاده مکرر و طولانی‌مدت از داروهای NSAID می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد. برای مثال، مصرف این داروها می‌تواند مشکلات گوارشی مانند زخم معده و خونریزی دستگاه گوارش ایجاد کند، به خصوص اگر بدون تجویز پزشک و به صورت خودسرانه مصرف شوند.

بنابراین، توصیه می‌شود بیماران حتماً از دستورالعمل پزشک پیروی کنند و در صورت بروز هرگونه علائم ناخوشایند، مصرف دارو را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنند.

انواع ضد اسپاسم‌ها برای درمان دیسک کمر

ضد اسپاسم‌ها از جمله داروهای مفیدی هستند که در روند درمان دارویی دیسک کمر استفاده می‌شوند. این داروها شامل متوکاربامول، باکلوفن و تیزانیدین هستند که با کاهش اسپاسم‌های عضلانی و آرام‌سازی عضلات اطراف ستون فقرات، فشار وارده بر دیسک‌های بین مهره‌ای را کاهش می‌دهند و در نتیجه باعث کم شدن درد و بهتر شدن حرکت می‌شود. اسپاسم عضلانی واکنش طبیعی بدن به درد است که با انقباض شدید عضلات ناحیه کمری همراه بوده و به منظور محافظت از ناحیه آسیب‌دیده انجام می‌شود. این انقباض‌ها، اگرچه هدف محافظتی دارند، اما خود می‌توانند درد را تشدید کنند و فرآیند بهبودی را مختل کنند. داروهای ضد اسپاسم همچنین عوارض جانبی‌ای مانند خواب‌آلودگی، گیجی، و خشکی دهان دارند؛ بنابراین، بیماران باید از انجام فعالیت‌های نیازمند هوشیاری، نظیر رانندگی و کار با ماشین‌آلات، در طول مصرف این داروها خودداری کنند.

به علاوه، مصرف طولانی‌مدت و خودسرانه این داروها می‌تواند منجر به وابستگی شود؛ از این رو، توصیه می‌شود مصرف آنها با تجویز پزشک و تحت نظر متخصص انجام گیرد تا اثربخشی دارو به بالاترین میزان ممکن برسد و از عوارض جانبی هم دوری کنید.ضد اسپاسم ها در درمان کمردرد موثر میباشند .

داروهای مناسب برای کاهش دردهای عصبی

در بسیاری از موارد، دیسک کمر باعث فشردگی عصب‌ها می‌شود که منجر به ایجاد دردهای عصبی شدید در بیماران می‌گردد.

این دردها گاهی به صورت سوزش، گزگز، یا احساس بی‌حسی در پاها بروز می‌کند و باعث کاهش کیفیت زندگی بیمار می‌شود. برای درمان این نوع دردها، داروهایی مانند گاباپنتین، پرگابالین، و دولوکستین تجویز می‌شوند.

کاربردهای گاباپنتین و پرگابالین در درمان دردهای عصبی

انتخاب‌های مطمئن برای مدیریت دردهای عصبی در این قسمت از مطلب درمان دارویی دیسک کمر، می‌خواهیم دو داروی گاباپنتین و پرگابالین را معرفی کنیم. گاباپنتین و پرگابالین از داروهایی هستند که به طور ویژه برای کاهش دردهای عصبی طراحی شده‌اند. این داروها با اثرگذاری بر سیستم عصبی و کاهش حساسیت عصب‌ها به محرک‌های دردناک، به تسکین درد کمک می‌کنند. از آنجا که این داروها باعث تنظیم فعالیت عصب‌ها و کاهش ارسال سیگنال‌های درد به مغز می‌شود، برای مدیریت دردهای عصبی ناشی از دیسک کمر، از جمله سیاتیک، کاربردی هستند.

مزایای استفاده طولانی‌مدت و عوارض جانبی محدود

یکی از مزایای گاباپنتین و پرگابالین نسبت به داروهای مخدری این است که عوارض جانبی کمتری دارند و بنابراین، گزینه‌های بهتری برای کنترل دردهای عصبی در درازمدت به شمار می‌آیند.

این داروها خواب‌آوری یا خستگی ملایمی ایجاد می‌کنند، اما برخلاف داروهای مخدری، به ندرت باعث اعتیاد یا وابستگی می‌شوند. همین مساله سبب شده تا بیمارانی که می‌خواهند به مدت طولانی برای درد کمرشان از دارو استفاده کنند، به سراغ این گزینه می‌روند.

نکات مهم در مصرف گاباپنتین و پرگابالین

در حالی که گاباپنتین و پرگابالین می‌توانند به مدیریت مؤثر دردهای عصبی کمک کنند، اما مصرف آنها باید تحت نظر پزشک و با دوزهای دقیق تنظیم شده باشد. هرچند این داروها عوارض جدی ندارند، اما مصرف خودسرانه یا افزایش دوز می‌تواند عوارضی مانند سرگیجه، خستگی یا تغییرات خُلقی را به همراه داشته باشد.

تزریق اپیدورال برای کنترل درد دیسک کمر

در یک سری از موارد برای درمان دردهای شدید و مقاوم در برابر داروهای خوراکی، پزشکان تزریق اپیدورال را پیشنهاد می‌دهند.

در این روش، داروهای کورتیکواستروئیدی به طور مستقیم به ناحیه اپیدورال تزریق می‌شوند تا به سرعت درد و التهاب را در محل دیسک آسیب‌دیده کاهش دهند. تزریق اپیدورال می‌تواند اثرات تسکینی فوری داشته باشد و برای بیمارانی که به درمان‌های دیگر پاسخ نداده‌اند، پیشنهاد می‌شود. تزریق اپیدورال نیاز به تخصص دارد و باید توسط پزشک متخصص انجام شود تا از بروز عوارض جانبی و خطرات احتمالی جلوگیری شود. علاوه بر این، تعداد دفعات تزریق اپیدورال نیز محدود است، زیرا مصرف مکرر آن می‌تواند باعث کاهش پاسخ بدن به دارو و حتی بروز عوارض جانبی شود.تزریق اپیدورال برای تنگی کانال نخاع نیز بسیار مناسب است .

آشنایی با کورتون‌ها برای مدیریت دیسک کمر

کورتون‌ها، از دسته داروهای قوی ضد التهاب هستند که در موارد خاص و زمانی که درد و التهاب بسیار شدید است، در روند درمان دارویی دیسک کمر تجویز می‌شوند.

داروهایی مانند پردنیزولون و دگزامتازون از جمله داروهای کورتونی هستند که برای کنترل درد و التهاب، در دوره‌های کوتاه‌مدت تجویز می‌شوند. با این حال، به دلیل عوارض جانبی گسترده، این داروها فقط تحت نظارت پزشک و در موارد ضروری مصرف می‌شوند. کورتیکواستروئیدها قدرت بالایی در کاهش التهاب دارند و به همین خاطر می‌توانند تورم و التهاب موجود در بافت‌های اطراف دیسک را به سرعت کاهش دهند. این کاهش التهاب، باعث کم شدن فشار وارد بر اعصاب و در نهایت کاهش درد می‌شود. روش‌های مختلفی برای استفاده از کورتیکواستروئیدها وجود دارد و بسته به شدت درد و مکان درد، پزشک می‌تواند مصرف خوراکی یا تزریقی را پیشنهاد کند. در مواردی که درد شدید و موضعی است و به روش‌های خوراکی پاسخ نمی‌دهد، تزریق استروئید به صورت اپیدورال یا داخل دیسکی انجام می‌شود.

تزریق داخل دیسک: روشی مؤثر برای کاهش التهاب در ناحیه آسیب‌دیده

در برخی موارد، درد و التهاب دقیقاً در یک دیسک خاص متمرکز است. در این مواقع، تزریق داخل دیسکی راهکاری مؤثر برای کاهش التهاب در محل دقیق آسیب دیده است. این روش که با استفاده از راهنمایی تصویربرداری (مانند فلوروسکوپی) انجام می‌شود، امکان تزریق دارو به ناحیه آسیب‌دیده دیسک را فراهم می‌آورد و با کاهش التهاب در محل دیسک، فشار روی عصب را کم کرده و علائم دردناک را تسکین می‌دهد. پس می‌توان گفت یک سری شرایط علاوه بر درمان دارویی دیسک کمر، می‌توان از تزریقات نیز استفاده کرد. استفاده از فلوروسکوپی یا سایر روش‌های تصویربرداری در حین تزریق باعث می‌شود که دقت تزریق بالا باشد و دارو دقیقاً در محل مورد نیاز وارد شود. این دقت بالا، احتمال بروز عوارض جانبی را کاهش می‌دهد و اثرات مثبت تزریق بیشتر و سریع‌تر احساس می‌شود.

نکات کلیدی و عوارض احتمالی کورتیکواستروئیدها

هرچند کورتیکواستروئیدها در کاهش التهاب و درد بسیار مؤثرند، اما این داروها باید با دقت و تحت نظارت پزشک مصرف شوند. مصرف طولانی‌مدت کورتیکواستروئیدها به عنوان درمان دارویی دیسک کمر می‌تواند عوارض جانبی جدی به همراه داشته باشد، از جمله:

تضعیف سیستم ایمنی

مصرف بلندمدت استروئیدها می‌تواند قدرت سیستم ایمنی بدن را کاهش داده و فرد را مستعد عفونت‌ها و بیماری‌ها کند.

کاهش تراکم استخوان

یکی از اثرات جانبی مهم این داروها، کاهش تراکم استخوان‌ها است که به ویژه در افراد مسن، خطر شکستگی‌های استخوانی را افزایش می‌دهد.

اختلالات متابولیک

کورتیکواستروئیدها می‌توانند سطح قند خون را افزایش داده و در برخی افراد منجر به دیابت یا مشکلات متابولیک دیگر شوند. با توجه به این عوارض جانبی، پزشکان کورتیکواستروئیدها را بخشی از یک برنامه درمانی جامع تجویز می‌کنند. این برنامه شامل فیزیوتراپی، ورزش‌های خاص و سایر روش‌های درمانی حمایتی است تا بیمار بتواند بدون وابستگی به داروهای قوی، به تدریج بهبود یابد. کورتیکواستروئیدها اغلب برای دوره‌های کوتاه و در دوزهای کم تجویز می‌شوند تا از بروز عوارض جانبی طولانی‌مدت جلوگیری شود.

از قدم های اولیه و مهم در درمان بیرون زدگی دیسک و دردهای ناشی از آن دارو درمانی است که باید بیمار توسط پزشک ارزیابی و دوز مورد نیاز تعیین گردد. این داروها مانند هردارویی دارای عوارض جانبی هستند و از مصرف خودسرانه آنها باید جلوگیری کرد. میزان داروهای مورد استفاده وسیع بوده که در ذیل به شایع ترین آن و عوارض جانبی آنها می پردازیم:

درمان دیسک با دارو

ترکیبات ضدتشنج

شاخص ترین این دسته دارویی گاباپنتین و پره گابالین است. این فرآورده ها خوراکی هستند و به شکل کپسول بوده که اساس عملکرد آنها درمان تشنج است اما بر روی تحریکات عصبی ناشی از فشارهای مکانیکی و یا التهابات شیمیایی هم تاثیر مفیدی دارند در واقع عصب درگیر در بیرون زدگی دیسک دچار تحریک‌پذیری و نوعی حالت شب تشنج (تولید شارژهای الکتریکی غیرطبیعی) میشود.

که با مصرف این داروها تحریکات الکتریکی کنترل شده و در نتیجه آن دردهای انتشاری نیز برطرف میگردد این ترکیبات همراه با داروهای ضد التهاب مصرف می شود مهم‌ترین عارضه این داروها حالات سرگیجه و خواب آلودگی است که معمولاً در روزهای نخست مصرف بیشتر دیده شده و با مصرف مداوم آن خوشبختانه این علائم کاهش می یابند.

داروهای ضدالتهاب

التهاب به معنی آسیب سلول و خروج مایع داخل سلولی و آزاد شدن واسطه های شیمیایی در منطقه درگیر و تجمع گلبول های سفید (سربازان دفاعی بدن) است. واکنش های التهابی جهت کنترل و از بین بردن عوامل آسیب‌رسان هستند اما اگر در منطقه دچار التهاب واسطه های شیمیایی بیش از حد آزاد و فعال شوند خود موجب تورم و درد زیاد خواهند شد و در این شرایط است که از داروهای ضد التهاب جهت کاهش فعالیت بیش از حد واسطه های شیمیایی و گلبول های سفید استفاده میشود تا هم التهاب و هم درد کاهش یابد. داروهای ضد التهاب به دو دسته تقسیم می شوند:

1- داروهای ضد التهابی استروئیدی (یا کورتون ها):

کورتون ها در واقع هورمون های طبیعی بدن هستند که توسط غده فوق کلیوی به میزان لازم ترشح می‌شوند و فرآورده های دارویی آنها جهت کاهش التهاب در بیماری‌های روماتیسمی استفاده می‌شوند و گاها به دلیل التهاب زیاد در مسیر عصب های تحت فشار دیسک از آنها استفاده می شود اما دارای عوارض جانبی نسبتاً زیادی هستند (از جمله عوارض جانبی گوارشی و خطر آب مروارید چشم و افزایش فشار خون و افزایش قند و پوکی استخوان) به همین دلیل باید مصرف آنها بسیار محدود و تنها با صلاحدید پزشک باشد.نکته ای که باید بدانید درمان دارویی برای خطرناکترین دیسک کمر ها مناسب نمیباشد.

2- داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی:

این داروها برای عموم تقریباً شناخته شده است مانند ملوکسیکام/ بروفن/ دیکلوفناک /سلکوکسیب / آسپرین و ... این داروها موجب برطرف شدن التهاب و درد میشوند ولی نسبت به کورتون ها عوارض جانبی کمتری دارند. اساس درمان آنها در بیماری های روماتیسمی و آرتروزی هست اما در مشکلات تنگی کانال نیز بسیار کمک کننده هستند و موجب تخفیف علائم می گردند.

مصرف آنها صرفا جهت خاموش کردن علامت درد نیست بلکه با برطرف کردن التهاب و واسطه های شیمیایی غیر مفید برروی علت ایجادکننده درد هم موثر می باشد مشکل اصلی آنها عوارض جانبی آن هاست که با مصرف طولانی مدت دیده می شود و شامل زخم های گوارشی، اختلالات کلیوی و افزایش فشار خون هستند.

داروهای شل کننده عضلانی

تحریک اعصاب درگیر در تنگی کانال نخاعی و درد و التهاب منطقه درگیر موجب گرفتگی و اسپاسم عضلات منطقه کمر و اندام تحتانی (پاها) می شود که به نوبه خود موجب گرفتگی و درد عضلات می گردند و ناراحتی و محدودیت حرکتی بیمار را دوچندان می‌کنند به همین دلیل می‌توان از داروهای شل کننده عضلانی جهت شکسته شدن این سیکل معیوب استفاده کرد. داروهایی مانند متوکاربامول و یا تیزانیدین جهت برطرف شدن اسپاسم عضلات تجویزمی گردند. این داروها هم باعث سرگیجه و تاری دید میشوند و باید دوز آنها با دقت توسط پزشک تعیین گردد.

پاسخ رایگان به سوالات شما

شما می توانید در ادامه همین صفحه سوال خود را مطرح کنید تا دکتر محمدرضا کاظمی در اولین فرصت به سوال شما پاسخ دهند.