بیشتر سردردها ناشی از بیماری های خطرناک نیستند، اما برخی سردردها که علامت بیماری های تهدید کننده حیات هستند باید بطور اورژانسی درمان شوند. انواع سردردها را برحسب عامل ایجاد کننده آنها تقسیم بندی می کنند:
سردردهای اولیه :
سردرد اولیه بعلت اختلال یا فعالیت بیش از حد بافت های حساس به درد در مغز ایجاد می شود. سردرد اولیه علامت یک بیماری زمینه ای نیست. فعالیت شیمیایی مغز، اعصاب یا عروق خونی مغز یا عضلات سر و گردن یا ترکیبی از عوامل یاد شده ممکن است نقشی در ایجاد سردردهای اولیه داشته باشند. برخی افراد دارای ژنهایی هستند که آنها را بیشتر از سایرین مستعد سردردهای اولیه می کنند.
شایعترین علل سردرهای اولیه شامل موارد زیر می باشد:
سردرد میگرنی : یکی از شایع ترین انواع سردردها می باشد. معمولا درد میگرن در یک طرف سر است. هنگامی که سیستم عصبی مرکزی، سیستم عروقی مغزی و واسطه های شیمیایی در مغز با هم تداخل می کنند، سردرد میگرنی بروز می کند. در طی حملات میگرنی، سیستم عصبی سمپاتیک تحریک می شود و افزایش فعالیت عصب سمپاتیک موجب حساسیت به نور و صدا می شود و تاری دید را زیاد می کند.
علائم میگرن : سردرد میگرنی معمولا در یک سمت همراه با درد شدید و ضربان دار می باشد و با فعالیت های روزانه تشدید می شود و همراه با علائم گوارشی است ، بیمار ترجیح می دهد در طی حملات در یک اتاق تاریک و ساکت دراز بکشد. دانستن علایم میگرن در درمان میگرن در منزل موثر میباشد .
ویژگی های سردرد میگرن
موسسه بین المللی سردرد ، مشخصات میگرن را این گونه بیان می کند: فرد بیش از 5 بار دچار سردرد شده باشد و هر کدام 4 تا 72 ساعت طول کشیده شده باشد.
و دارای حداقل دو ویژگی زیر باشد:
سردرد یکطرفه سر ، ضربان دار ، متوسط و یا شدید که با تحرک بدنی بدتر می شود. به علاوه باید حداقل یک مورد زیر را داشته باشد: تهوع یا استفراغ ، ترس از صدا و ترس از نور.
دارو درمانی میگرن
میگرن های خفیف که با فعالیت های روزانه فرد تداخلی ندارند معمولا با داروهای مسکن بدون نسخه (مثلا استامینوفن) و داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (مثل بروفن و ادویل) بهبود می یابند. آسپرین و کافئین نیز برای درمان میگرن استفاده می شوند اما اگر درد متوسط تا شدید باشد، باید طبق نظر پزشک داروی مناسب تجویز کند.
اگر نمیدانید برای درمان میگرن چه بخورید کافیست این مقاله از سایت را مطالعه نمایید .تشدید کننده های میگرن
- استرس
- اختلالات خواب
- گرسنگی بیش از حد وافت قندخون
- تغییرات هورمونی
- نور زیاد و نور چشمک زن
- بوهای مختلف
- دود سیگار
- الکل
- پنیر کهنه (مواد غذایی دارای تیرامین)
- شکلات
- گلوتامات سدیم ( MSG) که در غذاهای چینی، سبزیجات کنسرو شده، سوپ ها و گوشتهای کنسرو شده وجود دارد.
- نیتریت که در سوسیس، کالباس، ماهی دودی و هر نوع گوشت فرآوری شده می باشد.
- آسپارتام
- کافئین: کافئین مثل قهوه در مقادیر کم باعث افزایش هوشیاری و انرژی بدن شود. اما کافئین زیاد باعث بی خوابی، اضطراب و سردرد می شود.
سردرد تنشی
زنان دو برابر مردان سردرد تنشی را تجربه میکنند.
علل سردرد تنشی
این نوع سردرد ها ارثی نیستند. بعضی از افراد به دلیل سفت و منقبض شدن عضلات در پشت گردن و پوست سر دچار آنها میشوند. این تنش عضلانی میتواند از عوامل زیر باشند:
استراحت ناکافی ، استرس ، افسردگی ، اضطراب و خستگی و گرسنگی
علائم سردرد تنشی
- درد و فشار ملایم تا معمولی در پیشانی ، بالا و طرفین سر ، سردرد در میانه های روز شروع می شود.
- مشکلات در خوابیدن
- احساس خستگی
- مشکل در تمرکز
- حساسیت کم به نور و سر و صدا
- درد عضلات
- بر خلاف سردردهای میگرنی ، این سردرد ها علائم عصبی دیگری مانند ضعف عضلانی یا مشکل در دید را ایجاد نمیکنند. و آنها حساسیت شدید به نور یا سر و صدا، معده درد، حالت تهوع و استفراغ ندارند.
پیشگیری از سردرد تنشی
- محدودکردن استرس
- ورزش منظم
- خواب کافی
- عدم مصرف کافئین والکل
سردردهای خوشه ای (کلاستر)
سردردهای خوشهای یکی از دردناکترین انواع سردرد با درد شدیدی که در داخل یا اطراف یک چشم یا یک طرف سر ایجاد میکند، معمولاً نیمه شبها بیمار را از خواب بیدار میکند. با بالاتر رفتن سن، فاصله بین بروز دوره های سردرد خوشه ای بیشتر می شود و شیوع آن در مردان بیشتر از زنان است.
علل سردردهای خوشه ای
علت دقیق ناشناخته است اما الگوی وقوع سردردهای خوشه ای نشان دهنده اختلال در ساعت بیولوژیکی بدن (هیپوتالاموسمی) می باشد و برخلاف میگرن و سردرد تنشی ، معمولاً ارتباطی با عوامل تحریک کننده مانند غذاها، تغییرات هورمونی یا استرس ندارد.
علائم سردردهای خوشه ای
درد شدید، عمیق در یک طرف سر که تا شقیقه ها و چشم ها گسترش می یابد. ممکن است چشم قرمز شده، آبریزش و پف داشته باشد و یا با آبریزش و یا گرفتگی بینی همراه باشد. معمولا درد به سرعت شدید می شود حملات سردرد خوشه ای معمولاً خیلی سریع و بدون مقدمه اتفاق میافتد. درد شدید و آزار دهنده که معمولاً در داخل یا اطراف یک چشم متمرکز شده است افراد مبتلا به سردردهای خوشهای برخلاف سایر افراد بی قرار هستند.
مشخصات دوره سردردهای خوشه ای
دوره سردردهای خوشه ای مزمن میتواند تا بیش از یک سال ادامه داشته باشد و دوره بدون درد هم ممکن است حتی کمتر از یک ماه باشد.
در طی دوره سردردهای خوشه ای
- سردرد معمولاً هر روز و گاهی چند بار در یک روز اتفاق میافتد.
- هر حمله سردرد میتواند از 15 دقیقه تا 3 ساعت طول بکشد.
- سردردها غالباً در یک ساعت خاصی در هر روز اتفاق میافتد.
- اغلب سردردها در هنگام شب و معمولاً یک تا دو ساعت بعد از خوابیدن اتفاق میافتد.
تشخیص سردردهای خوشهای
تشخیص سردرد خوشهای بر اساس شرح حال و توصیفات از سردردها به همراه آزمایشات نورولوژیک و عکس برداری جهت تفکیک سایر علل می باشد. این نوع سردرد شباهت بسیار زیادی به میگرن چشمی دارد
پیشگیری از سردرد خوشه ای
اجتناب ازمحرک های زیر:- مصرف الکل
- مشکلات خواب : بهتر است هر روز سر یک ساعت مشخص به تختخواب رفته و سر یک ساعت مشخص بیدار شده واز چرت زدن در طول روز اجتناب گردد.
- افزایش درجه حرارت بدن : می تواند به علت ورزش کردن، حمام آب گرم و یا عصبانیت به وجود بیاید.
- نیترات ها : این مواد در شراب، گوشت دودی، پنیر های چند ساله و برخی دارو ها وجود دارند.
- حساسیت : حساسیت هایی مانند حساسیت های فصلی می توانند باعث شروع شدن سردرد شوند.
درمان سردردهای خوشه ای
درمان های فوری :
اکسیژن ، تریپتانها ، اکتروتاید ، بی حسی موضعی برای درمان فوری سردرد شدید کافیست به این بخش از وبسایت مراجعه نمایید .
درمان های پیشگیرانه سردردهای خوشه ای :
مسدود کنندههای کانال کلسیم ، کورتیکواستروئیدها ، لیتیوم کربنات
سایر سردرد :
بقیه سردردها شامل سردردهای آتیپیک ، سرویکوژنیک ، اکسیپیتال و... هستند که شیوع کمتری دارند و درمان آنها در مقالات سایت درج شده است.
درمان اینترونشنال (رادیوفرکوئنسی) سردرد
این عمل اینترونشنال توسط فوق تخصص درد تحت راهنمایی اشعه ایکس (فلوئوروسکوپی) و یا سونوگرافی در اتاق عمل انجام می گردد. درمان ار اف پروسجوری است که نه تنها شدت درد را کاهش می دهد بلکه موجب کاهش مصرف داروها نیز می گردد. در موارد مقاوم به درمان این گزینه بسیار موثر است. در این روش با سوزن های مخصوص تحت هدایت دستگاه رادیولوژیک وارد شبکه عصبی مربوطه (اسفنوپالاتین و...) شده و با امواج رادیوئی موجب تعدیل فعالیت عصبی منطقه مورد نظر و کاهش درک درد در مغز و کاهش سردرد می شویم. اثر این درمان می تواند تا ماه ها پایدار باشد و حتی درصورت نیاز به تکرار ، سردرد شدت کمتری خواهد داشت.
در این مقاله سعی کردیم شما را با انواع سردرد و راه های درمان آن آشنا کنیم، از اینکه این مقاله را تا انتها ملاحظه کردید از شما سپاسگزاریم. دکتر محمدرضا کاظمی فلوشیپ فوق تخصصی درد
پاسخ رایگان به سوالات شما
شما می توانید در ادامه همین صفحه سوال خود را مطرح کنید تا دکتر محمدرضا کاظمی در اولین فرصت به سوال شما پاسخ دهند.
دیدگاهها (۲۰)
دیدگاه خود را بنویسید