اینترونشن اینترادیسکال (نوکلئولیز)

در جراحی باز دیسک کمر بوسیله جراحی برشی بزرگ ایجاد شده تا به منطقه دیسک مورد نظر دسترسی پیدا شود که این عمل موجب چسبندگی بافت ها پس از عمل و آرتروز زودرس مفاصل بین مهره ای شده که همراه با درد و ناتوانی فراوانی برای بیماران در سال های پس از عمل جراحی خواهد بود.

پیشرفت های فن آوری موجب ابداع روش های اینترادیسکال شده است یعنی همانگونه که از نام آن بر می آید تغییرات جراحی داخل فضای دیسک (هسته دیسک) ایجاد می گردد. پیشرفت های فن آوری باعث شده که بتوان به درمان دیسک کمر و گردن به روش عمل بسته اینترادیسکال پرداخت.

روش جراحی ستون فقرات بسته (MISS) شامل یک برش طولانی نمی شود و آسیب قابل توجهی را به عضلات مجاور ستون فقرات وارد نمی کند. لذا موجب درد کمتر و ریکاوری سریع خواهد شد. در روش های اینترادیسکال با سوزن های مخصوص (شیبا) با هدایت دستگاه رادیولوژی (فلوروسکوپ) به صورت زنده از مسیر حرکت سوزن عکس برداری می شود. مسیر حرکت سوزن مسیر بی خطری است که نتیجتا آسیب به ارگانی وارد نمی گردد. سوزن نهایتا وارد مرکز و هسته دیسک شده و سپس از طریق سوزن موجب اعمال  تغییراتی در هسته دیسک شده و موجب کاهش فشار داخلی دیسک گردیده که نهایتا موجب برگشت پذیری ناحیه بیرون زده دیسک می شود.

به دلیل آنکه این اقدامات و فرآیندها در درون دیسک انجام می شود به آن روش های اینترا دیسکال (به معنی داخل دیسک) می گویند. تغییرات اعمال شده در هسته دیسک یا به شکل شیمیایی و به دلیل واکنش با مواد هسته دیسک است (کمونوکلئولیز) که شامل ازن ، دیسکوژل است و یا به شکل اثرات حرارتی است که شامل لیزر داخل دیسک و یا آر .اف RF است. انتخاب هر کدام از این مدالیتی ها کاملا تخصصی بوده و بستگی به شرایط بیمار و صلاحدید پزشک معالج دارد.

نوکلئولیز شیمیایی :

تاثیر اوزون بر دیسک کمر :

ازون گونه تغییر یافته‌ای از اکسیژن است (O3) اوزون اثر تخریبی بر روی موادی به نام پروتئوگلیکان، یعنی ماده اصلی تشکیل دهنده هسته دیسک (نوکلئوس پولپوزوس) دارد، نوکلئوس پولپوزوس ماده ژلاتین مانندی است که در وسط دیسک های ستون فقرات وجود دارد. گاهی اوقات نوکلئوس پولپوزوس از دیسک بیرون می‌زند، به عصب‌های نزدیک فشار می‌آورد و موجب تشدید درد اعصاب نخاعی می گردد.

مخلوط گاز اکسیژن، اوزون در دیسک برآمده تزریق می‌شود. گاز مستقیماً با سوزن در دیسک تزریق می‌شود و حجم داخلی و فشار داخل دیسک را کاهش می‌دهد. علت این کاهش حجم، اکسیداسیون پروتئوگلیکان ها یا همان پروتئین های موجود در هسته مرکز ژلاتینی دیسک (همان نوکلئوس پولپوزوس) است. با کم شدن فشارداخل دیسک، فشار روی عصب‌ها نیز کاهش می‌یابد و در نتیجه با کاهش فشار روی عصب ، درد بیمار نیز برطرف می گردد.

دیسکوژل چیست

دیسکوژل یک ماده بی‌خطر از جنس الکل و تنگستن است که در فضای دیسک تزریق می‌شود جاذب آب بوده و با مرکز و هسته دیسک واکنش نشان می دهد. پس از تزریق سفت و حالتی پنبه‌ای پیدا می‌کند. این خاصیت دیسکوژل باعث دو اتفاق می‌شود، یکی اینکه منافذ بخش پاره شده  دیسک را در صورتی که محتویات دیسک وارد کانال نخاعی نشده باشد می‌بندد و از طریق کاهش آزاد شدن مواد التهابی بر روی اعصاب باعث بهبود درد می‌شود ، دوم اینکه همراه با خود وقتی سفت و جمع می‌شود ، بخش آبکی دیسک را جمع و به بهبود برجستگی دیسک و آزاد شدن کانال نخاعی کمک می‌کند.

نوکلئولیز حرارتی :

لیزر داخل دیسک یا PLDD

در این روش یک سوزن باریک شیبا به دیسک دارای فتق با هدایت فلوروسکوپ وارد می شود. پس از چک محل نوک سوزن در مرکز دیسک ، یک فیبر نوری از طریق سوزن به محل مورد نظر وارد شده به شکلی که نوک آن در مرکز هسته دیسک قرار می گیرد و انرژی لیزر از طریق این فیبر به محل فرستاده می شود. انجام این کار باعث تبخیر بخش کوچکی از هسته دیسک می شود. به این ترتیب فشار داخل دیسک و فشردگی ایجاد شده در محل کاهش یافته و با کاهش فشار بر روی عصب، درد بیمار نیز تسکین پیدا می کند.

رادیوفرکوئنسی حرارتی RF

دراین روش یک سوزن باریک شیبا به دیسک دارای فتق با هدایت فلوروسکوپ وارد می شود. پس از چک محل نوک سوزن در مرکز دیسک , یک پروب مخصوص از طریق سوزن به محل وارد شده به شکلی که نوک آن در مرکز هسته دیسک قرار می گیرد و از طریق آن جریان های رادیوفرکوئنسی به مرکز دیسک فرستاده می شود و با ایجاد حرارت موجب بوسیله مد پیوسته رادیوفرکوئنسی موجب تبخیر بخش کوچکی از هسته دیسک شده و به این ترتیب فشار داخل دیسک و فشردگی ایجاد شده در محل کاهش یافته و با کاهش فشار بر روی عصب، درد بیمار نیز تسکین پیدا می کند.

پاسخ رایگان به سوالات شما

شما می توانید در ادامه همین صفحه سوال خود را مطرح کنید تا دکتر محمدرضا کاظمی در اولین فرصت به سوال شما پاسخ دهند.